Gedrag is niet altijd het probleem, maar vaak wel het signaal
Een van de zinnen die ik echt veel hoor, is:
‘Ik kan er de vinger niet op leggen, maar er klopt iets niet.’
Dat zijn vaak precies de paarden waar ik het meest nieuwsgierig van word. Niet omdat het meteen groot en meeslepend hoeft te zijn, maar juist omdat een eigenaar meestal al veel eerder voelt dat er iets speelt. En voor de buitenwereld hoeft dat niet eens duidelijk zichtbaar te zijn.
Dan kom ik op stal en hoor ik een verhaal dat eigenlijk alle kanten op gaat. Het paard is niet echt kreupel, maar loopt ook niet helemaal lekker. In de omgang is hij of zij anders dan eerst. Met rijden zit er meer spanning op. Hij reageert sneller geïrriteerd, of juist vlak. De eigenaar zegt dan vaak: ‘misschien stel ik me aan hoor, maar hij is gewoon niet helemaal zichzelf.’ En ondertussen hebben er vaak al meerdere mensen meegekeken, is er links en rechts iets uitgesloten, zijn er adviezen gegeven en toch... blijft er iets knagen.
Dat knagende gevoel neem ik serieus. Juist ook omdat ik in de praktijk vaak zie dat gedrag niet het probleem is, maar een signaal. Alleen is het niet altijd makkelijk dat signaal goed te vertalen of je komt er maar niet achter. Dan heet een paard lastig, gevoelig, eigenwijs, kijkerig, snel aangebrand of gewoon een beetje een merrie, terwijl je dan juist ook kan denken: ‘maar wat probeert mijn paard eigenlijk duidelijk te maken?’.
Gelukkig zijn er veel eigenaren die hun paard goed genoeg kennen en besluiten om het probleem als een signaal te zien.
Ik zie regelmatig paarden die in eerste instantie vooral ‘gedrag’ lijken te hebben. Bij het poetsen wat onrustig, met aansingelen chagrijnig, onder het zadel net niet willen zakken in het lijf, sneller gefrustreerd bij een oefening, moeite met aanraking, sneller vollopen in het hoofd of gewoon minder fijn in het contact. Op papier zijn het soms kleine dingen. In de praktijk zijn het juist vaak die kleine dingen die mij vertellen dat er van binnen ergens iets niet lekker samenwerkt.
En dat bedoel ik breed. Soms zit het meer in het lichaam, soms meer in de spanning, soms in allebei of speelt er nog een andere factor. Een paard kan ergens op corrigeren, compenseren of gewoon een tijdje op zijn tenen lopen zonder dat het meteen een groot, duidelijk probleem wordt. Totdat de eigenaar voelt: ‘ja hallo, dit is niet meer hoe mijn paard normaal is.’ Dat moment vind ik belangrijk, want daar begint voor mij vaak de echte ingang. Niet pas als het helemaal escaleert, maar juist wanneer iemand nog zegt: ‘ik weet niet wat het is, maar ik voel dat er iets is.’
Dat vind ik trouwens ook vaak het mooie aan de bewuste paardeneigenaar. Die twijfelt vaak aan zichzelf, maar zit er met dat gevoel opvallend vaak echt dicht bij. Niet omdat je alles moet kunnen verklaren, maar omdat je je paard kent. Je ziet de blik veranderen, je voelt verschil in het lijf, je merkt dat reacties anders worden of dat de ontspanning wegblijft. En dan kan de omgeving nog zo vaak zeggen dat het wel meevalt of dat het erbij hoort, maar als jij voelt dat het niet klopt, dan is dat voor mij waardevolle informatie.
Tijdens een behandeling kijk ik dus ook nooit alleen naar de klacht of vraag die iemand letterlijk uitspreekt. Ik kijk naar het totaalplaatje. Hoe staat een paard erbij? Waar zit de spanning? Hoe reageert het paard op contact, op aanwezigheid, op aanraking, op rust? Waar sluit het zich af en waar komt juist ruimte? En hoe is de verbinding met de eigenaar? Vaak vallen er dan gaandeweg puzzelstukjes op hun plek, voor mij, maar zeker ook voor de eigenaar. Dan krijg je bevestiging op dat onderbuikgevoel waar je misschien al weken of maanden mee liep.
En nee, dat hoeft niet zwaar of ingewikkeld gemaakt te worden. Ik hou zelf juist van nuchter kijken, maar wel eerlijk. Als een paard ander gedrag laat zien, dan heeft dat een reden. Ik ben niet zo van het wegzetten als ‘dat is gewoon zijn karakter’ zonder verder te kijken. Natuurlijk, karakter bestaat ook. Maar gedrag wat verandert, gedrag wat terugkomt, gedrag wat samenhangt met spanning, weerstand of afsluiten, dat wil meestal iets vertellen. Dan vind ik het zonde als we alleen naar de buitenkant blijven kijken, zeker als je al allerlei dingen hebt uitgesloten.
Wat ik eigenaren dan ook vaak teruggeef, is dat ze hun gevoel serieuzer mogen nemen. Niet paniekerig, niet meteen alle rampscenario’s erbij halen, maar gewoon erkennen wat ze allang zien. Je paard doet niet ineens zomaar anders. En als jij het verschil merkt, dan is dat vaak omdat het er ook echt is.
Misschien herken je dit wel. Dat je paard niet per se ‘een groot probleem’ heeft, maar dat het gewoon niet meer vanzelf gaat. Dat je voelt dat er iets onder zit, alleen nog niet precies wat. Dan kan het heel waardevol zijn om daar eens met een andere blik naar te laten kijken. Niet alleen naar gedrag of lichaam als los ding, maar naar wat eronder meespeelt, fysiek en mentaal.
Dat is ook precies waarom ik mijn werk doe zoals ik het doe. Niet om een mooi verhaal op te hangen (ik ben meestal van weinig woorden), maar om samen met paard en eigenaar helder te krijgen waar het wringt en daar beweging in te brengen. Vaak geeft dat niet alleen ontspanning bij het paard, maar ook rust bij de eigenaar.
Omdat je eindelijk voelt: 'zie je wel, ik was niet gek, er was echt iets'.
Heb je het idee dat ik eens met je mee mag kijken naar jouw paard, dan mag je altijd een appje sturen. Of kijk rustig verder op de website, daar vind je een introductie over mijn manier van werken en ervaringen van anderen.
Tot snel!
Gary
Delen? Dat kan hier:
